De nije klean fan de keizer

Der wie ris… in idele keizer dy’t mar ien soarch yn syn libben hie: hy woe moai klaaid wêze. Sawat alle oeren fan de dei strûpte hy him om en die in oar gewant oan en hy hie der in soad nocht oan om him troch de hoflingen bewûnderje te litten. Der waard yn it hiele lân wakker oer de keizer syn idelheid rabbe, sels oant oer de grinzen.

Twa oplichters dy’t de ferhalen ek heard hiene, betochten dat se harren foardiel dêrmei dwaan koene. Hja kloppen by it paleis oan, want hja hiene in plan. ‘Wy binne twa tige betûfte skroaren en nei mannige jierren fan ûndersyk ha wy in singeliere metoade ûntwikkele foar it weven fan stoffen,’ sei de iene.
‘Ja en de stof is sa licht en sa fyn dat it liket as wie it ûnsichtber,’ heakke de oare deroan ta. ‘Winlik is it sa, dat de stof allinne mar ûnsichtber is foar minsken dy’t hiel dom binne of foar harren wurk net doge… allinne dyjingen sille ús earstsoartige waar net wurdearje kinne.’

De haadliifwacht hearde it nuvere ferhaal fan dizze smjunten oan en rôp de keamerhear derby. De keamerhear stelde de earste minister op ‘e hichte, dy’t yn sân hasten nei de keizer gong en him it ûnoannimlike nijs trochdie. Út nijsgjirrigens liet de keizer de twa oplichters by him komme.
‘Ús bûtenwenstige stoffen, Heechheid, wurde weefd yn kleuren en patroanen dy’t spesjaal foar jo ûntwurpen binne.’
De keizer joech de twa mannen in sek mei gouden munten yn ruil foar harren tasizzing dat se fuort oan de slach soene. ‘Sis mar wat jimme nedich hawwe om dermei begjinne te kinnen,’ heakke de keizer der glimkjend oan ta. De mannen fregen om in weeftou, side en goudtried en bearden doe as gongen se oan it wurk. De keizer wie fan betinken dat hy syn jild goed tabrocht hie: hy krige net allinne in nij, bjuster bysûnder gewaad, mar hy soe ek útfine wa fan syn ûnderdienigen oaljedom wiene en net doogden foar harren wurk.

In deimannich letter rôp er de âlde en wize earste minister by him, dy’t troch elkenien sjoen waard as in man mei sûn ferstân. ‘Gean hinne en sjoch ris oft it wurk wat eine wol,’ sei de keizer tsjin him, ‘en kom dan werom en fertel it my.’ De earste minister waard troch de twa smychten hertlik ferwolkomme.
‘Wy binne omtrint klear, eksellinsje, mar wy hawwe folle mear goudtried nedich. Sjoch dy kleuren ris oan, fiel de sêftens fan de stof!’
De âldman bûgde him foaroer oer it weeftou en besocht de stof te sjen dy’t der net wie. Lytse switkobben stiene him op de foarholle. ‘Ik sjoch neat,’ tocht er. ‘Mar as ik neat sjoch, betsjut dat dat ik dom bin of net dooch foar myn wurk.’ As hy as earste minister tajaan soe dat er neat seach, soe hy dien krije fan syn funksje.
‘Wat in alderprachtichste stof,’ sei er doe mar. ‘Ik sil it oan de keizer meidiele.’ De twa ferrifelders rôpen optein, wylst se har yn ‘e hannen wreauwen: ‘Wy binne o sa bliid dat jo tefreden binne en eh… tinke jo noch even om it goudtried?’.

De oare deis tsjinnen de twa mannen har oan by de keizer om syn mjitten op te nimmen, sadat se begjinne koene mei it meitsjen fan it gewant.
‘Kom yn!’ rôp de keizer.
Bûgend as knyften diene de twa skelmen krekt as droegen se in grutte rôle stof yn ‘e earms. ‘Sjoch ris, Heechheid, hjir is it resultaat fan ús wurk,’ seine hja fluensk. ‘Wy hawwe der fannacht oan trocharbeide, mar no is de moaiste stof fan de wrâld einlings klear. Sjogge jo de kleuren en fiele jo hoe sêft oft de stof is?’ Fansels seach de keizer gjin kleuren en fielde hy likemin stof tusken de fingers. Hy waard sa kjel, dat er it gefoel krige as soe er derhinne falle. Mar aldergeloks stie de troan deun efter him en koe er sitten gean. Hy besefte lykwols ynienen dat gjinien witte koe dat er de stof net sjoen hie en doe fielde er him in bytsje better. Nimmen soe fermoedzje kinne dat hy dom wie en net doogde foar syn wurk en hy wist net, dat alle oaren om him hinne krekt itselde tochten en diene.

De grap ferrûn sa’t de twa bedragers it ferwachte hiene. Doe’t de twa mannen de mjitten nommen hiene, begûnen se mei de skjirre yn ‘e loft te knippen, en bearden dêrnei as begûnen se mei harren nudles it ûnsichtbere gewant te naaien.
‘Heechheid, jo sille jo útklaaie moatte om de nije klean te passen!’
Mei in protte meneuvels en gebearen diene de twa mannen krekt as drapearren se de nije klean om de lea fan de keizer en holden him doe in spegel foar. De foarst wie skruten, mar omdat de oaren it net wiene, fielde hy him ferromme. ‘Ja, dit is in bjuster moai kostúm en it stiet my treflik,’ sei er, wylst er syn bêst die der fleurich by te sjen. ‘Jimme hawwe in moai stikje wurk levere.’
‘Majesteit,’ sei de earste minister, ‘wy hawwe in fersyk oan jo. De minsken hawwe heard fan dy bjusterbaarlik moaie stof en wolle jo graach yn jo nije gewant bewûnderje.’ De keizer wist net oft er him wol neaken oan de minsken toane moast, mar hy sette him oer syn skrom hinne. By einsluten soene allinne mar de minsken dy’t oaljedom wiene en net doogden foar harren wurk de klean net sjen kinne.
‘Ynoarder,’ sei er. ‘Ik sil de minsken dat foarrjocht jaan.’

Hy bestelde syn koets en de plechtige optocht sette ôf. In groep hege funksjonarissen rûn foarop. Diger beseagen de mannen de gesichten fan de taskôgers. Alle minsken wiene gearkommen op it grutte plein en ferkrongen inoar om better sjen te kinnen. Mei hantsjeklappen waard de keninklike staasje ferwolkomme. Elk woe witte hoe dom oft syn of har buorman of buorfrou wol net wie. Doe’t de keizer foarby kaam, wie der in frjemd gepuollemûl te hearren út ‘e minskekloft. De minsken rôpen, lûd genôch dat elk it hearre koe: ‘Sjoch, de nije klean fan de keizer!’
‘Se binne prachtich!’
‘Wat in prûze sleep!’
‘En sjoch ris oan, dy kleuren, sa skitterjend. Soks haw ik yn myn hiele libben noch nea sjoen!’ En sa bearden se mar troch. Hja besochten allegear om harren teloarstelling net skine te litten oer it feit dat se de klean net sjen koene, want dat soe betsjutte datst oaljedom wiest en net foar dyn wurk doogdest. De lju holden en droegen har presiis sa’t de twa oplichters ferwachte hiene.

Oant der in bern dat gjin wichtige funksje hie en allinne mar de dingen sjen koe sa’t syn eagen se seagen, op de koets tarûn en sei: ‘De keizer is bleat!’
‘Smoarge jonge!’ biet syn heit him ta, wylst er lilk syn soan fuortluts. ‘Watfoar ûnsin stiesto dêr út te kreamjen? Kom mei, nei hûs, blinder!’ Mar de opmerking fan it jonkje wie opfongen troch de omsteanders en waard trochjûn. Op it lêst rôpen de minsken:
‘Dy jonge hat gelyk! De keizer is neaken! It is wier!’ De keizer wist dat de minsken gelyk hiene, mar koe it net tajaan. It like him better en lit de staasje gewoan fierder gean mei it idee, dat wa’t syn klean net sjen koe, oaljedom wie of net doogde foar syn wurk. Dat hy bleau stiif stean yn syn koets, wylst in paazje efter him syn sabeare mantel fêsthold.

Oersetting: Lútsen Bakker

Deel deze info

  • Facebook
  • Twitter
  • Delicious